Chirurgia onkologiczna – rola chirurga plastycznego w rekonstrukcji po leczeniu nowotworów

Wstęp
Leczenie onkologiczne, choć ratuje życie, często pozostawia widoczne ślady na ciele pacjenta. Operacje usunięcia guzów, mastektomie czy resekcje tkanek mogą prowadzić do trwałych zmian w wyglądzie i funkcjonowaniu ciała. Właśnie tutaj swoją kluczową rolę odgrywa chirurgia plastyczna, która poprzez rekonstrukcję tkanek pomaga pacjentom odzyskać pewność siebie, poprawić jakość życia i wrócić do normalnego funkcjonowania. W tym artykule przedstawimy, jak chirurg plastyczny wspiera proces leczenia onkologicznego oraz jakie techniki rekonstrukcyjne są obecnie dostępne.
Chirurgia onkologiczna a chirurgia plastyczna – współpraca dla lepszego efektu
Chirurgia onkologiczna koncentruje się na usunięciu zmian nowotworowych z organizmu, natomiast zadaniem chirurgii plastycznej jest odtworzenie utraconych tkanek, odbudowa funkcji oraz poprawa estetyki ciała. Współpraca tych dwóch dziedzin medycyny jest kluczowa, aby pacjent po leczeniu nowotworowym nie tylko powrócił do zdrowia, ale również odzyskał poczucie własnej wartości i komfort życia.
Rola chirurga plastycznego w rekonstrukcji po leczeniu nowotworów
Chirurg plastyczny wspiera proces leczenia onkologicznego poprzez:
- Rekonstrukcję piersi po mastektomii,
- Odtwarzanie tkanek po resekcji nowotworów skóry,
- Rekonstrukcję twarzy po usunięciu guzów,
- Odbudowę tkanek miękkich i kości.
Dzięki nowoczesnym technikom możliwe jest uzyskanie naturalnego wyglądu oraz przywrócenie funkcji usuniętych lub zniekształconych części ciała.
Rekonstrukcja piersi po mastektomii
Na czym polega rekonstrukcja piersi?
Rekonstrukcja piersi to chirurgiczne odtworzenie piersi po jej całkowitym lub częściowym usunięciu (mastektomii). Jest to najczęściej wykonywany zabieg rekonstrukcyjny u kobiet po leczeniu onkologicznym. Może być przeprowadzony bezpośrednio po mastektomii (rekonstrukcja natychmiastowa) lub w późniejszym czasie (rekonstrukcja odroczona).
Metody rekonstrukcji piersi:
Implanty piersiowe
- Silikonowe wkładki umieszczane pod mięśniem piersiowym.
- Zalety: krótszy czas operacji, szybka rekonwalescencja.
- Wady: konieczność wymiany implantów po latach.
Przeszczep tkanek autologicznych (TRAM, DIEP, latissimus dorsi)
- Wykorzystanie własnej tkanki tłuszczowej i skóry pacjentki.
- Zalety: naturalny wygląd, trwały efekt.
- Wady: dłuższy czas operacji, dłuższa rekonwalescencja.
Technika hybrydowa
- Połączenie implantu z przeszczepem tkanki tłuszczowej, aby uzyskać naturalniejszy efekt.
Zalety rekonstrukcji piersi:
- Poprawa estetyki i symetrii ciała,
- Wzrost pewności siebie i komfortu psychicznego,
- Lepsza integracja społeczna po leczeniu nowotworowym.

Rekonstrukcja tkanek po leczeniu nowotworów skóry
Nowotwory skóry, takie jak czerniak, rak podstawnokomórkowy (BCC) czy rak kolczystokomórkowy (SCC), często wymagają usunięcia zmian nowotworowych wraz z marginesem zdrowych tkanek. Chirurg plastyczny odtwarza ubytki skórne, dbając o minimalizację blizn i przywrócenie naturalnego wyglądu.
Techniki rekonstrukcji:
- Przeszczepy skóry – pobranie skóry z innej części ciała i umieszczenie jej w miejscu ubytku.
- Płatki skórne – przesunięcie fragmentu skóry z sąsiednich miejsc, co pozwala na zachowanie ukrwienia.
- Rekonstrukcja płatowa (flap) – bardziej złożona metoda, wykorzystująca zarówno skórę, jak i naczynia krwionośne.
Rekonstrukcja twarzy po usunięciu nowotworów
Nowotwory twarzy i szyi, zwłaszcza złośliwe zmiany, często wymagają agresywnego leczenia chirurgicznego. Po usunięciu guzów, chirurg plastyczny stosuje różnorodne techniki, aby przywrócić naturalny wygląd i funkcjonalność.
Metody rekonstrukcyjne:
- Przeszczepy skóry – odbudowa ubytków po wycięciu zmian.
- Płatki lokalne i odległe – rekonstrukcja bardziej złożonych struktur.
- Implanty twarzy – stosowane w przypadku dużych ubytków kości (np. żuchwy, nosa).
Rekonstrukcja kończyn i tkanek miękkich
W przypadku leczenia nowotworów kości lub tkanek miękkich, chirurg plastyczny może zastosować techniki odtwarzania struktur anatomicznych, w tym:
- Przeszczepy kostne – odbudowa fragmentów kości po resekcji nowotworu,
- Rekonstrukcja mięśniowa – przywracanie funkcji mięśni po operacji.
Jak przebiega przygotowanie do zabiegów rekonstrukcyjnych?
- Konsultacja chirurgiczna – omówienie oczekiwań pacjenta i wybór odpowiedniej metody.
- Ocena onkologiczna – potwierdzenie braku przeciwwskazań do rekonstrukcji.
- Przygotowanie do operacji – badania laboratoryjne, obrazowe oraz ocena stanu zdrowia.
- Planowanie operacji – chirurg i onkolog wspólnie ustalają strategię zabiegową.
Rekonwalescencja po zabiegach rekonstrukcyjnych
Okres rekonwalescencji zależy od rodzaju operacji i techniki rekonstrukcyjnej:
- Implanty piersiowe: powrót do formy po 2–3 tygodniach.
- Rekonstrukcja autologiczna: 4–6 tygodni rehabilitacji.
- Przeszczepy skóry: pełne wygojenie w ciągu 3–4 tygodni.
Pacjenci są regularnie monitorowani, aby wykryć ewentualne komplikacje oraz ocenić efekt gojenia.
Możliwe ryzyka i powikłania
Jak każda interwencja chirurgiczna, także zabiegi rekonstrukcyjne niosą pewne ryzyko:
- infekcje,
- krwiaki,
- odrzut przeszczepu,
- zaburzenia czucia,
- asymetrie:



